Waarom zijn douchetoiletten hygiënischer?

In Japan had in 2018 meer dan 80 % van de gezinnen een douche-wc-bril. In België zie je er nog niet veel, en veel bezoekers die er in een EXPOcenter komen over praten, hebben dezelfde vraag die ze ietwat verlegen stellen: is het echt schoner, of is het gewoon een luxe gadget? Het korte antwoord is ja, het is hygiënischer. Het volledige antwoord verdient wat nuancering die in de brochures van de fabrikanten niet aan bod komt, en die volgt hieronder.

Hoe werkt een douchetoilet?

Zodra je zit, druk je op een knop op de afstandsbediening of op het paneel aan de zijkant. Er komt een dunne sproeier onder de bril vandaan, die zichzelf schoonspoelt en vervolgens een straal lauwwarm water op de te reinigen zone richt. Je stelt de temperatuur, de druk en de stand van de straal in. De completere modellen hebben een extra straal speciaal voor vrouwen, een warmeluchtdroger, een verwarmde toiletbril, een automatisch openend deksel of een geurafzuiger. Op het einde spoelt de sproeier zichzelf nog een keer schoon en verdwijnt hij weer in zijn houder.

Het idee is niet Japans. Geberit bracht in 1978 in Zwitserland zijn eerste toilet met ingebouwde sproeier op de markt. Japan heeft dat principe gewoon op grote schaal toegepast.

We onderscheiden twee groepen. Een compleet douchetoilet combineert de wc-pot, de elektronica en de sproeier in één apparaat, dat op een draagframe wordt geplaatst. Dat is de oplossing van de meeste modellen die bij Facq worden verkocht, zoals de Geberit AquaClean Tuma Comfort of de Villeroy & Boch ViSoul 2.0. Een douchetoiletbril wordt op een bestaande wc-pot gemonteerd. Hij is wel goedkoper, maar past minder goed, en de wc-pot is niet altijd ontworpen voor dit soort gebruik.

Een schonere wc-pot, niet alleen een schonere gebruiker

De hygiëne van een douchetoilet hangt ook af van de keramiek. Bijna alle recente modellen hebben een randloze wc-pot en dus geen holle rand waar kalkaanslag en bacteriën zich ophopen, buiten het bereik van de borstel. De Geberit AquaClean Alba combineert bijvoorbeeld een randloze Rimfree-wc-pot met KeraTect-glazuur, waarop vuil zich minder snel vastzet.

Er is ook een minder zichtbaar effect. Omdat er weinig of geen papier wordt gebruikt, voert de spoeling de inhoud van de wc-pot makkelijker af. Zo hoef je geen twee keer door te spoelen. Bij modellen waarbij het deksel automatisch dichtgaat, raak je er bovendien aan gewend om door te spoelen terwijl de toiletbril dicht is. Zo worden er minder fijne druppeltjes door de ruimte verspreid. Dat geldt voor elk toilet.

Het douchetoilet en het harde water in België

Dit is het punt dat op de websites nooit aan bod komt, en toch is het hier heel belangrijk. Een sproeier met een diameter van een paar millimeter raakt snel verstopt door kalkaanslag als het water hard is, en een verkalkte sproeier spoelt minder goed en houdt meer afzettingen vast. In België verschilt de hardheid sterk van regio tot regio.

De fabrikanten hebben het probleem serieus genomen. De AquaClean Alba van Geberit heeft bijvoorbeeld een ontkalkingsprogramma dat de gebruiker waarschuwt en stap voor stap begeleidt. Als je modellen in een EXPOcenter vergelijkt, vraag dan hoe de ontkalking gebeurt, hoe vaak en met welk product. Als je huis al een waterontharder heeft, profiteert een douchetoilet daar direct van.

Regenwatertank: let op de aansluiting

Nog iets typisch voor België. In Vlaanderen en Brussel is een regenwatertank verplicht bij de meeste nieuwbouwprojecten, en het toilet is het eerste apparaat dat erop wordt aangesloten. Voor de spoeling is er geen probleem. Dat is wel het geval voor de sproeier: het water dat je voor je intieme hygiëne gebruikt, moet drinkbaar leidingwater zijn. Je installateur moet dus voor twee aparte toevoeren bij het frame zorgen, één voor regenwater voor de spoeling en één voor leidingwater voor de sproeier, of het hele douchetoilet op het leidingnet aansluiten. Dat is makkelijk te regelen voordat de werken beginnen. Na de werken moet je de omkasting weer openmaken.

Voor wie maakt het douchetoilet het grootste verschil?

Allereerst voor senioren. Reinigen met papier vraagt om soepelheid in je schouders en rug, en het is vaak een van de eerste dingen die moeilijker worden naarmate je ouder wordt, of als je last krijgt van artrose. Een douchetoilet helpt je om langer zelfstandig naar het toilet te gaan, zonder hulp van anderen. Voor een thuiszorgproject kunt je dat combineren met een zithoogte tussen 45 en 50 cm en een steungreep: je vindt die voorzieningen in de rubriek over comforttoiletten van Facq. Informeer ook naar de steunmaatregelen voor woningaanpassingen (AVIQ in Wallonië, Iriscare in Brussel, de Vlaamse aanpassingspremie in Vlaanderen), waarvan de voorwaarden regelmatig veranderen.

Voor personen met beperkte mobiliteit of mensen die herstellen van een operatie, geldt hetzelfde. Voor gezinnen draait het vooral om comfort en hygiëne in het dagelijks leven, terwijl het papierverbruik aanzienlijk daalt. In een huis waar meerdere generaties hetzelfde toilet delen, kan iedereen zijn eigen instellingen opslaan op modellen die gebruikersprofielen ondersteunen. Zo hoef je niet elke keer alles opnieuw in te stellen. En voor wie geen van deze beperkingen heeft, is het vaak de gewoonte die tijdens een reis naar Japan of bij vrienden is ontstaan, die aanleiding geeft om de stap te zetten.

Drie veelgehoorde misvattingen

"De straal is koud en het spettert. " Dat was zo bij de eerste goedkope toiletbrillen. De huidige modellen verwarmen het water vóór de reiniging op een regelbare temperatuur, en de sproeier is op een specifieke zone onder de bril gericht. Je blijft droog, behalve op de plaats die gereinigd wordt. De eerste keer dat je het systeem gebruikt, is het even wennen, de derde keer al een stuk minder.

"Je hebt een grote badkamer nodig. " Nee: een douchetoilet neemt evenveel ruimte in als een hangtoilet. De Geberit AquaClean Alba of de Grohe Sensia Pro worden op hetzelfde type draagframe gemonteerd als een gewone wc-pot, en passen prima in het toilet op de begane grond. Je moet alleen van tevoren rekening houden met de plaats van het stopcontact.

"De elektronica gaat het begeven. " Een douchetoilet omvat een pomp, een weerstand en een printplaat, dus het is inderdaad een complexer apparaat dan een keramische wc-pot. De meeste storingen die je tegenkomt, zijn te wijten aan kalkaanslag. Daarom is het belangrijk om regelmatig te ontkalken. Kies een merk dat een klantenservice in België heeft, en waar je terechtkunt voor onderdelen. Je kunt dit vóór de aankoop navragen bij je adviseur.

Een douchetoilet installeren in België: waarmee je rekening moet houden

Een douchetoilet wordt op een standaard draagframe gemonteerd, net als een klassiek hangtoilet. Daarnaast zijn er nog twee dingen voor nodig: een watertoevoer op het frame en een stroomvoorziening van 230 V vlak ernaast, verborgen achter de omkasting. In België wordt die stroomvoorziening door een elektricien aangelegd, volgens het AREI, op een circuit dat beveiligd is met een aardlekschakelaar van 30 mA, net als in een badkamer. Als je aan het verbouwen bent en nog geen douchetoilet koopt, laat dan toch alvast de kabel aanleggen: dat kost tijdens de verbouwing enkele tientallen euro's, maar veel meer als de betegeling er al is.

Wat het verbruik betreft, zijn de verschillen klein. Bij één reinigingsbeurt wordt maar een klein beetje water gebruikt, wat niet te vergelijken is met een spoelbeurt van 3 tot 6 liter. In de stand-bystand verbruiken de AquaClean-modellen volgens Geberit 0,5 W. Het zijn de ingebouwde boiler en de verwarmde toiletbril die de meeste stroom verbruiken, en je kunt ze programmeren of uitschakelen.

Hoe kies je een douchetoilet?

Bij Facq bestaat het assortiment douchetoiletten uit verschillende modellen van vijf merken. De prijzen hangen meer af van het uitrustingsniveau dan van de reinigingskwaliteit zelf: zelfs de instapmodellen reinigen prima.

Als je tussen twee modellen moet kiezen, kijk dan naar de hygiëne op de lange termijn: de reiniging van de sproeier (automatisch, manueel of beide), de manier van ontkalken, of je de sproeier eruit kunt halen en hoe makkelijk je onder de bril kunt schoonmaken. Dan zijn er nog de comfortinstellingen: aantal druk- en temperatuurniveaus, oscillerende straal, droger. Ons advies: probeer de afstandsbediening uit in een EXPOcenter. Een douchetoilet waarvan je niet weet hoe de knoppen werken, wordt uiteindelijk als een gewoon toilet gebruikt.